Soorten Hijskranen: Typen en Kenmerken | Jekko
Kennis & Advies

Soorten hijskranen: typen, kenmerken en toepassingen

27/07/2025

Hijskranen spelen al lange tijd een essentiële rol in de bouw en industrie. Ze hebben de manier waarop zware lasten worden verplaatst en gepositioneerd ingrijpend veranderd.

Dankzij hun vermogen om materialen efficiënt te hijsen en te transporteren, zijn kranen onmisbaar in sectoren zoals de bouw, productie, mijnbouw en maritieme industrie.

Van werkzaamheden op kleine stedelijke bouwplaatsen tot de bouw van wolkenkrabbers: hijskranen maken het mogelijk om zware materialen te heffen, verplaatsen en nauwkeurig te positioneren.

In dit artikel bespreken we de belangrijkste soorten hijskranen, hun technische kenmerken en de toepassingen waarvoor ze het meest geschikt zijn.

Wat is een hijskraan?

Een hijskraan is een machine waarmee zware lasten kunnen worden gehesen en verplaatst. Hierbij worden mechanische principes gecombineerd met moderne technologie, waaronder kabelsystemen, katrollen en hydraulische aandrijvingen.

Door een gecontroleerde verdeling van krachten en belastingen kunnen kranen grote gewichten nauwkeurig en veilig verplaatsen.

De oorsprong van hijskranen gaat terug tot de oudheid, toen eenvoudige katrolsystemen werden gebruikt om zware stenen en bouwmaterialen te hijsen.

Door ontwikkelingen in engineering, hydrauliek en automatisering zijn moderne kranen steeds krachtiger, veelzijdiger en nauwkeuriger geworden.

Verschillen tussen mobiele, vaste en gespecialiseerde hijskranen

Mobiele hijskranen

Mobiele kranen zijn ontworpen om flexibel op verschillende locaties te kunnen werken.

Ze verplaatsen zich op wielen of rupsen en zijn daardoor niet gebonden aan één vaste opstelplaats.

Sommige modellen beschikken over een Pick & Carry-functie, waarmee lasten tijdens het rijden kunnen worden vervoerd. Andere kranen hebben stempels of aanvullende contragewichten nodig om veilig te kunnen hijsen.

Vaste hijskranen

Vaste kranen worden permanent of tijdelijk aan een fundering of constructie verankerd.

Ze werken binnen een bepaald bereik en zijn bijzonder geschikt voor projecten waarbij regelmatig zware lasten binnen hetzelfde werkgebied moeten worden verplaatst.

Andere gespecialiseerde kranen

Naast mobiele en vaste kranen bestaan er machines die speciaal zijn ontwikkeld voor bijzondere toepassingen.

  • Drijvende kranen: worden gebruikt bij offshorewerkzaamheden, scheepsbouw en havenprojecten.
  • Telescopische kranen: zijn uitgerust met uitschuifbare gieken waarmee het hijsbereik en de werkhoogte kunnen worden aangepast.

De belangrijkste soorten hijskranen

Hieronder bespreken we de meest voorkomende kraantypen die in de bouw worden gebruikt.

Mobiele kranen

Mobiele kranen worden gewaardeerd om hun veelzijdigheid en de mogelijkheid om ze tussen verschillende bouwplaatsen te verplaatsen.

Veelvoorkomende typen zijn:

  • Vrachtwagenkranen: geschikt voor stedelijke bouwprojecten en infrastructuurwerkzaamheden.
  • Ruwterreinkranen: ontwikkeld voor werkzaamheden op oneffen ondergronden en moeilijk begaanbaar terrein.
  • All-terrainkranen: combineren goede rijeigenschappen op de openbare weg met mogelijkheden voor offroadgebruik.

Torenkranen

Torenkranen zijn een bekend onderdeel van stedelijke bouwplaatsen en worden veel gebruikt bij de bouw van hoge gebouwen.

Ze bestaan uit een verticale mast en een horizontale giek, waarmee lasten op grote hoogte en over aanzienlijke afstanden kunnen worden verplaatst.

Bij bepaalde configuraties beweegt de hijshaak met een loopkat langs de giek. De bovenbouw kan draaien, waardoor een groot werkgebied bereikbaar is zonder dat de kraan hoeft te worden verplaatst.

Er bestaan verschillende typen torenkranen:

  • Torenkranen met horizontale giek: geschikt voor het hijsen van zware lasten bij de bouw van hoge gebouwen.
  • Torenkranen met beweegbare giek: hebben een giek die omhoog en omlaag kan bewegen. Dit is voordelig wanneer meerdere kranen dicht bij elkaar werken of de beschikbare ruimte beperkt is.
  • Snelmontagekranen: compacte torenkranen met een inklapbare constructie die snel kunnen worden opgebouwd en gedemonteerd.

Rupskranen

Rupskranen verplaatsen zich op rupsbanden in plaats van wielen.

Het rupsonderstel zorgt voor een goede gewichtsverdeling en maakt werkzaamheden mogelijk op uitdagende ondergronden.

Grote rupskranen worden vaak ingezet voor zware hijswerkzaamheden bij infrastructurele projecten en industriële installaties.

Afhankelijk van het model kunnen ze beschikken over een vakwerkgiek of telescopische giek. Sommige rupskranen kunnen zonder stempels werken.

Bij grote modellen moeten op de bouwplaats vaak de rupsonderstellen, giekdelen en contragewichten worden gemonteerd volgens de vereiste hijsconfiguratie.

Vanwege hun afmetingen zijn deze machines doorgaans niet geschikt om zelfstandig over de openbare weg te rijden.

Minikranen

Minikranen zijn bijzonder geschikt voor bouw- en montagewerkzaamheden waarbij de beschikbare ruimte beperkt is.

Ze combineren compacte afmetingen met een hoog hijsvermogen en nauwkeurige bediening.

Belangrijke voordelen zijn:

  • Compacte afmetingen: minikranen kunnen door smalle doorgangen manoeuvreren en worden ingezet binnen gebouwen, op daken en in stedelijke omgevingen.
  • Laag eigen gewicht: de compacte constructie kan helpen de belasting op vloeren en andere dragende oppervlakken te beperken.
  • Mobiliteit: veel minikranen kunnen eenvoudig met een aanhanger of vrachtwagen worden vervoerd, waardoor logistieke tijd en kosten worden beperkt.
  • Snelle opstelling: de beperkte voorbereidingstijd maakt ze geschikt voor werkzaamheden waarbij snelheid en flexibiliteit belangrijk zijn.

Voor toepassingen in beperkte ruimtes biedt Jekko onder andere de elektrische MPK-serie.

Deze compacte Pick & Carry-kranen beschikken over een accu-aandrijving en radiografische bediening. Ze kunnen zware lasten door smalle doorgangen en beperkte werkruimtes verplaatsen, zonder dat tijdens het transport van de last een traditionele stempelopstelling nodig is.

Andere soorten hijskranen

Naast de hierboven beschreven modellen bestaan er nog andere gespecialiseerde hijssystemen.

Drijvende kranen worden ingezet bij maritieme bouwprojecten, offshoreplatforms, bruggenbouw en havenwerkzaamheden.

Ze kunnen worden gebruikt voor het verplaatsen van zware materialen, het laden van schepen, baggerwerkzaamheden en het installeren van funderingselementen.

Deze kranen werken vanaf drijvende platforms of pontons. Ballastsystemen helpen de stabiliteit tijdens het hijsen te behouden.

Bovenloopkranen worden vooral gebruikt in fabrieken en magazijnen, waar zware lasten langs een vaste route moeten worden verplaatst.

Er bestaan verschillende uitvoeringen:

  • Enkelligger-bovenloopkranen: ontworpen voor relatief lichte hijswerkzaamheden.
  • Dubbelligger-bovenloopkranen: beschikken over twee draagliggers en zijn geschikt voor hogere belastingen en zwaardere industriële toepassingen.

Portaalkranen bewegen op wielen of langs rails en worden veel gebruikt voor industriële en logistieke toepassingen.

Veelvoorkomende uitvoeringen zijn:

  • Volledige portaalkranen: geschikt voor scheepswerven en zware industriële werkzaamheden.
  • Halfportaalkranen: worden onder andere gebruikt in magazijnen en productieomgevingen.

Hoe kies je de juiste hijskraan voor een bouwproject?

Welke hijskraan het meest geschikt is, hangt af van de specifieke eisen van het project.

Belangrijke factoren zijn het gewicht van de last, de vereiste hijshoogte, het horizontale werkbereik, de eigenschappen van de ondergrond, de beschikbare ruimte en het budget.

Bij het selecteren van een kraan moet rekening worden gehouden met:

  • Lastgewicht: bepaal het maximale gewicht dat moet worden gehesen.
  • Hijshoogte: controleer op welke hoogte materialen moeten worden gepositioneerd.
  • Horizontaal bereik: bepaal de afstand tussen de kraan en de gewenste positie van de last.
  • Ondergrond en toegankelijkheid: beoordeel de draagkracht, toegankelijkheid en indeling van de bouwplaats.
  • Weersomstandigheden: houd rekening met wind, regen, sneeuw en andere factoren die de hijswerkzaamheden kunnen beïnvloeden.
  • Projectduur en werkomstandigheden: beoordeel hoe lang de machine nodig is en welke bijzondere beperkingen op de locatie gelden.

Toepassingen van hijskranen in verschillende sectoren

  • Bouw: hijsen en positioneren van stalen balken, betonelementen en andere bouwmaterialen.
  • Productie en magazijnen: verplaatsen van zware machines, grote onderdelen en goederen.
  • Mijnbouw en zware industrie: transporteren van zware materialen en ondersteunen van industriële werkzaamheden.
  • Scheepvaart en logistiek: laden en lossen van schepen en optimaliseren van havenactiviteiten.

Voor de bouw van hoge gebouwen kan een vaste torenkraan een geschikte oplossing zijn.

Wanneer werkzaamheden op verschillende locaties moeten worden uitgevoerd of wanneer de bouwplaats regelmatig verandert, bieden mobiele kranen vaak meer flexibiliteit.

De juiste hijskraan en accessoires voor jouw project

Het kiezen van de juiste kraan vraagt om een zorgvuldige beoordeling van de werkomstandigheden, het hijsvermogen, de benodigde werkhoogte, het bereik en de veiligheidseisen.

Een geschikte kraan helpt om stilstand, onnodige kosten en operationele risico’s te beperken.

Zoek je een betrouwbare en efficiënte hijsoplossing voor een uitdagend project?

Jekko ontwikkelt compacte en veelzijdige hijskranen die speciaal zijn ontworpen voor werkzaamheden waarbij ruimte, toegankelijkheid en precisie bepalend zijn.

Ontdek de mogelijkheden van onze minikranen en neem contact op met Jekko voor advies over de meest geschikte oplossing voor jouw project.